Stories


Σησαμέλαιο : Συστατικά και οφέλη για την υγεία

Το σησαμέλαιο, το φυτικό έλαιο που παράγεται από το σουσάμι, θεωρείται από τα εκλεκτότερα έλαια, χρησιμοποιείται στην μαγειρική παγκοσμίως, παρέχει σημαντικά οφέλη στην υγεία, ενώ είναι δημοφιλές και στην παραδοσιακή ιατρική σε πολλές χώρες.

Ανάλογα με τον τρόπο εξαγωγής του σησαμελαίου διαμορφώνονται και οι ποικιλίες του, και τα εξωτερικά χαρακτηριστικά του. Το ψυχρής έκθλιψης σησαμέλαιο έχει ανοιχτό κίτρινο χρώμα, ενώ το ινδικό σησαμέλαιο είναι χρυσό. Τα σησαμέλαια , της Ανατολικής Ασίας έχουν συνήθως σκούρο καφέ χρώμα, γιατί προέρχονται από καψαλισμένο/ψημένο σουσάμι. Το σησαμέλαιο ψυχρής έκθλιψης έχει μια διαφορετική γεύση, δεδομένου ότι παράγεται απευθείας από την πρώτη ύλη και όχι από ψημένους σπόρους.

Ευεργετικές ιδιότητες του σουσαμιού στην υγεία

Αντιοξειδωτικές ιδιότητες: Η σεσαμινόλη αποτελεί μια νέα λιγνάνη, η οποία έχει πιο ισχυρές αντιοξειδωτικές ιδιότητες από την σεσαμόλη. Σε έρευνες η σεσαμινόλη κατέστειλε την οξείδωση των λιπών αλλά και της χαμηλής πυκνότητας λιποπρωτεϊνών (LDL). Σε άλλη έρευνα βρέθηκε να έχει καλύτερο αντιοξειδωτικό αποτέλεσμα από ότι η α-τοκοφερόλη (βιταμίνη Ε). Όσον αφορά τη σεσαμίνη και τη σεσαμολίνη δεν αποτελούν ισχυρά αντιοξειδωτικά από μόνες τους αλλά δρουν ως προ-αντιοξειδωτικά, τα οποία μετατρέπονται σε ισχυρά αντιοξειδωτικά μέσω αλλαγών στη δομή τους. Αυτή είναι και η διαφορά τους με τη σεσαμινόλη. Η σεσαμινόλη αποτελεί από μόνη της ισχυρό αντιοξειδωτικό αλλά εκτός αυτού, μετρέπεται και σε ακόμα πιο ισχυρό αντιοξειδωτικό με διάφορες μεταβολικές αλλαγές.

Αντιγηραντική δράση: Οι περιεχόμενες λιγνάνες, εμποδίζουν τη συσσώρευση παραγόντων που οδηγούν σε γήρανση όπως η οξείδωση των λιπών. Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, το σησάμι περιέχει κυρίως γ-τοκοφερόλη και όχι τόσο α-τοκοφερόλη – την πιο ενεργή μορφή της βιταμίνης Ε, με αποτέλεσμα να δείχνει μικρή δραστηριότητα της βιταμίης Ε, αλλά παρ’ όλ’ αυτά έχει τις ίδιες αντιγηραντικές ίδιότητες με τη βιταμίνη. Φαίνεται ότι οι λιγνάνες που περιέχει το σουσάμι αυξάνουν τα επίπεδα της α- και γ-τοκοφερόλης, αλλά εκτός αυτού, δρουν και μαζί τους με αποτέλεσμα να παρουσιάζονται αντιγηραντικές ιδιότητες της βιταμίνης Ε, οι οποίες δεν θα μπορούσαν να εξηγηθούν από τη γ-τοκοφερόλη μόνη της.

Υποχοληστεριναιμική Δράση: Το υποχοληστεριναιμικό αποτέλεσμα του σουσαμιού δεν μπορούσε να εξηγηθεί μόνο από την παρουσία του λινολεϊκού και την αναλογία των πολυακόρεστων προς κορεσμένων λιπαρών οξέων. Αποδείχτηκε ότι η σεσαμίνη είναι η ουσία που οδηγεί στη μείωση της χοληστερόλης. Σε έρευνες η σεσαμίνη εμποδίζει τη συσσώρευση της χοληστερόλης στο συκώτι, ενώ σε συνεργασία με τη βιταμίνη Ε μειώνει σημαντικά τα επίπεδα χοληστερόλης του ορού και της LDL. Αυτά τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η σεσαμίνη παίζει σημαντικό ρόλο στην πρόληψη της αρτηριοσκλήρυνσης. Σε γενικές γραμμές υπολογίζεται ότι η σεσαμίνη εμποδίζει την απορρόφηση της χοληστερόλης αλλά και αναστέλλει τη σύνθεσή της. Μια άλλη ουσία που φαίνεται να παίζει και αυτή ρόλο είναι η επισεσαμίνη όπου έχει βρεθεί ότι ρυθμίζει το μεταβολισμό της χοληστερόλης στον ορό και το συκώτι.

ΑντιϋπερτασικέςΑντιθρομβωτικές Ιδιότητες: Χρόνια χορήγηση βιταμίνης Ε και σεσαμίνης μείωσε την αύξηση της αρτηριακής πίεσης, το οξειδωτικό στρες και τη θρομβωτική τάση, δείχνοντας ότι αυτά τα συστατικά προφανώς μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την πρόληψη της αρτηριακής πίεσης και του εγκεφαλικού.

Αντικαρκινικές ιδιότητες: Οι αντιοξειδωτικές ιδιότητες των λιγνάνων φαίνεται ότι συμβάλλουν στην πρόληψη του καρκίνου, ενώ άλλες έρευνες υποστηρίζουν ότι κάποιες λιγνάνες προάγουν την απόπτωση των κυττάρων.

Αλλεργίες: Όσον αφορά τις αλλεργίες, υπάρχουν έρευνες που υποστηρίζουν ότι το σουσάμι βοηθά στην καλή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Παρ’ όλ’ αυτά, υπάρχουν περιπτώσεις αλλεργίας στο σουσάμι και το ταχίνι, για αυτόν τον λόγο σε περίπτωση που παρατηρηθούν οι παραμικρές παρενέργειες, καλό είναι να μην ξανακαταναλωθουν.

Alzheimer: Σε έρευνα, η σεσαμινόλη βοήθησε στην αντιμετώπιση του οξειδωτικού στρες, το οποίο σχετίζεται με την ασθένεια Alzheimer.

Μελέτες πια επιβεβαιώνουν τους μηχανισμούς με τους οποίους το σουσάμι και οι λιγνάνες που περιέχει δρουν ευεργετικά στην υγεία. Οι έρευνες ξεκίνησαν από την ανακάλυψη των αντιοξειδωτικών ιδιοτήτων του σησαμέλαιου και στη συνέχεια επεκτάθηκαν και στις άλλες ιδιότητες. Πέρα από τις αντιοξειδωτικές τους ιδιότητες, οι λιγνάνες του σησαμιού παρουσιάζουν και κάποιες άλλες μοναδικές ιδιότητες, όπως η συνεργασία με τις τοκοφερόλες, αλλά και η παρεμπόδιση στο μεταβολισμό των λιπαρών οξέων. Οι παραπάνω δραστηρτιότητες δεν φαίνεται να στηρίζονται πάντα στις αντιοξειδωτικές ιδιότητες των λιγνάνων. Αυτά τα στοιχεία δείχνουν ότι οι λιγνάνες του σουσαμιού έχουν αυτές τις μοναδικές ιδιότητες λόγω της χαρακτηριστικής δομής τους και επι πρόσθετα, λόγω των αντιοξειδωτικών τους ιδιοτήτων.

Η θρεπτική αξία του σησαμέλαιου προσεγγίζει αυτήν του ελαιόλαδου. Επιπλέον, είναι πολύ ανθεκτικό στο μαγείρεμα (ψήσιμο, βράσιμο, τηγάνισμα). Είναι αξιοσημείωτο ότι σε υψηλές θερμοκρασίες τα αντιοξειδωτικά του όχι μόνο δεν καταστρέφονται, αλλά «ισχυροποιούνται», προστατεύοντας ακόμη περισσότερο το σησαμέλαιο. Γι’ αυτό και πολλά έλαια που χρησιμοποιούνται στη μαγειρική περιέχουν σησαμέλαιο, ώστε να προστατεύονται από την οξείδωση.


Page 1 of 3123